Ani göğüs ağrısı, baskı hissi, belirgin nefes darlığı veya bayılma varsa 112’yi arayın. Belirtilerin üzüntü ya da stres sonrasında başlaması, kalp krizi olasılığını ortadan kaldırmaz. Geçmesini beklemek veya “sadece stres” diye düşünmek acil tedaviyi geciktirebilir.

Kırık kalp sendromu nedir?

Kırık kalp sendromu, diğer adıyla Takotsubo sendromu veya stres kardiyomiyopatisi, kalp kasının bir bölümünde aniden gelişen kasılma bozukluğudur. Kalbin kan pompalama gücü azalabilir. Sıklıkla geri dönüşlü olsa da başlangıç döneminde ciddi sorunlara yol açabilen bir kalp hastalığıdır.

“Takotsubo” adı, bazı hastalarda kalbin sol karıncığının aldığı şeklin Japonya’da kullanılan bir ahtapot kabına benzemesinden gelir. Ancak her hastada yalnız kalbin uç bölgesi etkilenmez; farklı kasılma bozukluğu biçimleri de görülebilir.

Neden olur, kimlerde görülür?

Yoğun duygusal stres, bir yakının kaybı veya ani korku gibi olaylar tetikleyici olabilir. Ağır bir hastalık ya da ameliyat gibi fiziksel zorlanmaların ardından da gelişebilir. Bazen belirgin bir tetikleyici bulunmaz. Stres hormonlarının etkisi üzerinde durulsa da hastalığın oluşum mekanizması bütünüyle açıklanmış değildir.

Menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülür; erkeklerde ve daha genç kişilerde de ortaya çıkabilir. Bu dağılım, menopozdaki her kişide riskin aynı olduğu veya hormon tedavisinin hastalığı önlediği anlamına gelmez.

Belirtiler kalp krizinden nasıl ayrılır?

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı en sık görülen belirtilerdir. Çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma eşlik edebilir. Kalp krizi ile Takotsubo, yalnız yakınmalara veya olayın öncesinde stres yaşanmasına bakılarak ayırt edilemez. Evde uygulanabilecek bir “kırık kalp sendromu testi” yoktur.

Takotsubo genellikle bir koroner damarın ani tıkanmasıyla açıklanmaz. Bununla birlikte koroner damar hastalığı aynı kişide bulunabilir. Bu yüzden damar hastalığı öyküsü olması Takotsubo’yu tek başına dışlamaz; yeni yakınmalarda öncelikle acil nedenler araştırılır.

Tanı için hangi incelemeler yapılır?

Hastanede EKG ve troponin gibi kan testleri değerlendirilir. Bu testlerde kalp krizine benzeyen değişiklikler olabilir. Ekokardiyografi, kalbin pompalama gücünü ve kasılma hareketlerini gösterir.

Kalp krizi şüphesinde koroner damarların değerlendirilmesi, çoğu zaman koroner anjiyografi gerekir. Uygun hastalarda başka görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Kalp MR’ı, kalp kası iltihabı gibi diğer nedenleri ayırmaya yardımcı olabilir. Tanı, öykü, testler, görüntüleme ve takip bulgularının birlikte yorumlanmasıyla konur.

Tedavi ve olası riskler

İlk değerlendirme ve tedavi hastanede yapılır. Kalp ritmi, tansiyon ve dolaşım durumu izlenir; ağır tabloda yoğun bakım desteği gerekebilir. Her hasta için aynı ilaç düzeni uygun değildir. Kalbin işlevine, sıvı birikimine, tansiyona ve pıhtı riskine göre destekleyici tedavi planlanır.

Takotsubo’ya özgü, her hastada iyileşmeyi veya tekrarı önlemeyi garanti eden tek bir tedavi yoktur. Reçete edilen ilaçların süresi ve dozu hekim tarafından belirlenir; kişi kendini iyi hissetse bile ilaçlarını kendiliğinden bırakmamalıdır.

Kalp yetersizliği, ciddi ritim bozuklukları, kalp içinde pıhtı ve kalbin vücuda yeterli kan gönderemediği kardiyojenik şok gelişebilir. Hastalık ölümcül olabileceğinden, geçici olabilmesi “zararsız” olduğu anlamına gelmez.

İyileşme ve takip nasıl yürütülür?

Birçok kişide kalbin pompalama gücü zaman içinde düzelir. Ancak iyileşme hızı değişir; yorgunluk, nefes darlığı veya egzersiz kapasitesinde azalma daha uzun sürebilir. Kalbin toparlanması kontrol muayeneleri ve gerektiğinde tekrar ekokardiyografi ile değerlendirilir. İşe, spora ve günlük etkinliklere dönüş planı buna göre yapılır.

Takotsubo tekrar edebilir. Yas, kaygı veya stresle baş etmekte güçlük yaşanıyorsa psikolojik destek yararlı olabilir; bu destek kalp takibinin yerini almaz. Hastalığın ortaya çıkması, kişinin duygularını yeterince kontrol edemediği anlamına gelmez. Daha önce Takotsubo geçirmiş olmak da yeni göğüs ağrısının aynı nedenle oluştuğunu göstermez; yeni acil belirtilerde yeniden 112 aranmalıdır.